Met sólskin ķ byrjun marsmįnašar ķ Reykjavķk

Žegar 8 dagar eru lišnir af mars hafa męlst 68,2 sólskinsstundir i Reykjavķk. Žęr hafa aldrei veriš fleiri žessa daga sķšan męlingar hófust fyrir meira en 90 įrum. Nęst kemur byrjun mars 1962 žegar sólskinsstundir voru 62,0. Śrkoman hefur nś męlst 0,1 mm, sem męldist aš morgni 1. mars og hefur śrkoman ašeins męlst minni ķ marsbyrjun 1995, 1937 og 1894 en žį var hśn alls engin.

Mešalhitinn er nś žessa 8 fyrstu daga ķ Reykjavķk -1,4 stig eša 2,4 stig undir mešallagi žessarar aldar. Eigi aš sišur er hitinn eša kuldinn ekki tiltökumįl. Strax fyrstu dagana įriš 2009 var hann -2,5° žessa daga og -8,2 stig 1998. Sólrķku dagana įriš 1962 var mešalhitinn -2,5 stig. Sķšustu 30 įrin hefur marsbyrjun ķ Reykjavķk sjö sinnum veriš kaldari en nś, hvaš žį į fyrri įrum. Var um -11,4  stig ķ marsbyrjun 1919!  Eiginlega er furšu hlżtt nśna mišaš viš stöšuga noršaustanįtt ķ marsbyrjun. Ašeins tvo daga hefur ekki hlįnaš um hįdaginn.

En žaš er sólin og žurrkurinn sem er óvenjulegur. Hann leggst misjafnlega ķ fólk. Hann fer mjög ķ suma, ef marka mį fasbók, en ašrir segja aš vešriš ķ höfušborginni gęti ekki betra veriš. 

Hvaš sem um žaš mį segja er žaš vķst aš žessir fyrstu 8 dagar ķ mars  eru afbrigšilegir og sögulegir ķ vešurfarslegu tilliti ķ Reykjavķk         


Fyrir hundraš įrum. Hinn kaldi janśar 1918

Veturinn 1918 er žekktur sem "frostaveturinn mikli". Žį er įtt viš kuldana ķ janśar sem  voru alveg sérstaklega miklir. En žó var eins og żmislegt hafi įšur hįlfpartinn bošaš žį miklu kulda. Október 1917 var sį kaldasti sem męlst hefur eftir aš danska vešurstofan tók viš vešurathugunum į landinu, nóvember var lķka mjög kaldur og desember var sį sjöundi kaldasti sem męlst hefur. Haustiš, október til nóvember, var hiš kaldasta frį žvķ fyrir mišja nķtjįndu öld og allt til okkar daga. Žann 16. desember kom mesti loftžrżstingur sem męlst hefur į landinu ķ desember, 1054,0 hPa. Og ķ mįnušinum kom einnig mesta frost sem męlst hefur ķ žeim mįnuši į  landinu -34,5 stig į Möšrudal į Fjöllum. Žaš var žó ekki fyrr en ķ janśar sem kuldinn fór aš verša alveg stórkostlega afbrigšilegur marga daga samfellt. 

c_documents_and_settings_r14eisv_my_documents_my_pictures_mblblogg6_modis_aqua_7_jan_1345Įriš 1918 hófst reyndar meš mildri breytilegri įtt. Klukkan 8 aš morgni nżįrsdags var 7 stiga hiti į Teigarhorni viš Berufjörš, 6 ķ Vestmannaeyjum og 4 ķ Reykjavķk. Ašeins ķ Grķmsey var dįlķtiš frost. Hęšarhryggur var skammt vestur af landinu og teygši sig frį Gręnlandi til Bretlandseyja.

Hryggurinn var meiri daginn eftir og var ašal hęšin milli Vestfjarša og Gręnlands. Hśn var  yfir 1040 hPa  og stefndi sušur į bóginn. Kólnaš hafši į  landinu og var vķšast hvar frost nema ķ Vestmannaeyjum. 

Nęsta dag hlįnaši žó į nż og herti vind og var hęšin žį komin sušur fyrir land. Hitinn fór ķ 12,2 stig į Teigarhorni sem var mesti hiti į landinu ķ žessum mįnuši. Hlįkan hélt įfram nęsta dag og var jafnvel enn žį meiri, en sušvestan-og vestanhvassvišri var viš ströndina į noršur og austurlandi. Um kvöldiš var alls stašar frostlaust, jafnvel į Grķmsstöšum į Fjöllum var hitinn 0,1 stig. Blašiš Landiš segir 4. janśar aš hlįkan hafi mjög bętt śtlitiš fyrir bęndur vķša um land en žaš hafi veriš hiš ķskyggilegasta en nś sé sums stašar komin dįgóš jörš fyrir saušfé og vķša hrossahagi.

Daglegt lķf ķ bęnum gekk sinn vanagang og fólk var grunlaust um žaš sem ķ vęndum var. Og til žess aš allt gengi nś virkilega létt og lišugt fyrir sig bauš Hiš ķslensla steinolķufélag upp į smurningsolķu įvallt fyrirliggjandi. Gamla bķó sżndi  Nżįrsnótt į herragaršinum Randrup, heimsfręgan sjónleik ķ 6 žįttum, eins og tekiš var fram ķ auglżsingum. Myndin var sögš įtakanlega vel leikin og svo višburšarrķk aš fólk vissi ekki sitt rjśkandi rįš. Fyrir börnin var lķka veriš aš sżna Chaplin dansar tangó. Į fjölum Leikfélags Reykjavķkur var glķmd Konungsglķman sem var feikilega vinsęlt drama eftir sjįlfan Gušmund Kamban.

Lęgšardrag fór um nóttina sušur yfir landiš og žį kólnaši mjög og fór aš snjóa fyrir noršan. Klukkan 7 um  morguninn ž. 5. var ašeins eins stigs frost ķ Reykjavķk ķ alskżjušu vešri og noršvestanįtt en frostiš var komiš nišur ķ 7 stig kl. 17 sķšdegis en žį var oršiš léttskżjaš. Klukkan 8 aš morgni var 8 stiga frost ķ Stykkishólmi en var oršiš 18 stig kl. 21. Ķ Grķmsey var hins vegar strax klukkan įtta komiš 19 stiga frost ķ snjókomu en į sama tķma var ekki nema 5 stiga frost į Grķmsstöšum, en var komiš nišur ķ 20 stig kl. 14 ķ hęgri noršanįtt og alskżjušu vešri. Žar létti sķšan til og um kvöldiš var frostiš komiš žar ķ 23 stig. Ķ Grķmsey fór frostiš fljótlega yfir 20 stig žegar lķša fór į og var žaš sem eftir var dagsins. Ķ Vestmannaeyjum var enn frostlaust kl. 8, hiti 1,2 stig ķ skżjušu vešri, en kl. 14 hafši létt til og hitinn var ašeins undir frostmarkinu en kl. 21 var léttskżjaš og fjögurra stiga frost.  

Mönnum varš nokkuš um žessi miklu vešrabrigši: Svo segir ķ Vķsi ž. 6.: "Žaš uršu snögg umskipti  į vešrinu ķ gęr. Fyrri hluta dagsins var blķšvišri en sķšari hlutann hörkufrost."

Į žrettįndanum var hvasst og enn kólnandi. Vķša varš kringum 20 stiga frost. Aš morgni var heišskķrt og 17 stiga frost ķ Reykjavķk, en į noršur og austurlandi var snjókoma og enn meira frost. Ķ Stykkishólmi hafši frostiš falliš nišur ķ 27 stig um nóttina. Jafnvel ķ Vestmannaeyjakaupstaš var 17 stiga frost um kvöldiš. Yfir Gręnlandi var mikil hęš en lęgš yfir Noršurlöndum. Um kvöldiš var  boš heima hjį Gušmundi Finnbogasyni prófessor į Raušarį. Mešal gesta var Courmont konsśll Frakka į Ķslandi og Žórbergur Žóršarson upprennandi rithöfundur sem gekk svo heim til sķn į  Vesturgötu eftir bošiš. Hann segir svo frį: "Žį var komiš ólįta noršanrok og grimmdargaddur. Um nóttina fraus į koppunum." Žetta sama kvöld var grķmuball ķ Góštemplarahśsinu ķ Hafnarfirši og kostaši ašgangseyrinn heila 60 aura.

Hęšin yfir Gręnlandi klofnaši daginn eftir og var annar hluti hennar yfir Gręnlandshafi. Enn var hrķš į austurlandi en sęmilegasta vešur į vesturlandi og vķša bjart, logn var sķšari hluta dagsins ķ Reykjavķk og heišskķrt. Alls stašar var hörkufrost. Daginn eftir var lęgšardrag milli Vestfjarša og Gręnlands og mildašist dįlķtiš.  Žį žykknaši upp ķ höfušstašnum og snjóaši sķšdegis ķ žriggja stiga frosti. Snjór var reyndar mjög lķtill ķ bęnum žegar kuldakastiš gekk ķ garš. Um morguninn  ž. 9 kl. 7 var frostiš ašeins eitt stig ķ Reykjavķk. Ekki voru žar  hįmarksmęlingar žennan tķma en hitinn ašeins athugašur kl. 7, 14 og 17 aš ķslenskum mištima. Vķsir segir ž. 10. aš kvöldiš įšur hafi veriš frostlaust ķ bęnum og suddi ķ lofti. Lögrétta getur žess einnig aš frostlaust hafi oršiš. Ekki hefur sį hiti žó getaš veriš meiri en svo aš skrķša bara rétt yfir frostmarkiš. En žennan dag hlįnaši reyndar lķtillega ķ Vestmannaeyjum.

Lęgšaradragiš fór sušaustur yfir landiš žegar lķša tók į ž. 9. og žį kólnaši mjög į nż. Um kvöldiš hélt Įgśst H. Bjarnson prófessor opinberan fyrirlestur ķ Hįskólanum um sišferšilegt uppeldi  barna og unglinga erlendis og hefur žaš įreišalega veriš kuldalega uppbyggilegt. Į Raufarhöfn var svo ekki mildinni fyrir aš fara. Žar var frostiš 22 stig og töluveršur ķs śti fyrir. Daginn eftir var sagt aš viš Reykjahlķš viš Mżvatn vęri stórhrķš og 27 stiga frost.  hafis_1Mikil hęš var yfir Gręnlandi nęstu vikuna en sušur ķ hafi fóru lęgšir ķ austur. Hvasst var stundum. Allan tķmann var feiknarlegur kuldi. Ekki er getiš um hvort hann hafši įhrif į ašsókina į fyrirlestur Gušmundar Finnbogasonar fyrir almenning um nokkur atriši fagurfręšinnar ķ hįskólanum ž. 10. Skyldi Žórbergur hafa veriš žar? Žį var frostiš kringum 16 stig ķ bęnum. Daginn eftir uršu menn aš hętta grjótvinnu ķ Öskuhlķš žvķ suma verkamennina var fariš aš kala ķ andliti enda var frostiš 19-20 stig og noršan stormur. En menn gįtu yljaš sér ķ Nżja bķói viš žaš aš horfa į stórmyndina John Storm (višeigandi nafn) sem var reyndar svo stór aš hśn var sżnd ķ tveimur hlutum. Luku allir upp einum munni aš myndin vęri stórkostleg og vęri einhver sś besta sem hér hefši veriš sżnd. Daginn eftir var logn allan daginn ķ Reykjavķk og 21 stigs frost undir heišskķrum himni um morguninn, frostiš var žį 22 ķ Stykkishólmi en 29 stig į Grķmsstöšum sķšar um daginn. Lķklegt er aš ķ Borgarfjaršardölum hafi veriš hįtt upp ķ 30 stiga frost žennan dag. Sunnudaginn 13. var messufall ķ Frķkirkjunni vegna kulda. Um morguninn var frostiš ķ bęnum 22,5 stig en 19 stig sķšdegis. Žaš var heišskķrt ķ noršaustan strekkingi sem varš aš stormi er leiš į daginn. Skip ķ Reykjavķk įttu žį oršiš erfitt meš aš brjóta sér leiš śt śr höfninni og ķsskęni komiš śt um allar eyjar. Žennan dag var svo mikil hrķš į noršaustur og austurlandi aš ekki sįst til hafs. Žį var frostiš 21 stig um mišjan dag į Seyšisfirši og Teigarhorni. Blašiš Skeggi ķ Vestmannaeyjum segir aš lķtiš hafi vantaš upp į žaš aš höfnin žar frysi um žetta leyti en ķ Eyjum var kaldast ķ mįnušinum ž. 13. žegar frostiš fór ķ 21 stig. Męlingarnar fóru fram viš  Stakkageršistśn skammt frį sjónum en sagt er aš 24 stig hafi męlst "fyrir ofan hraun" į óopinbera męla.Žess voru reyndar dęmi aš koli og sandsķli frysu ķ hrönnum ķ höfninni ķ Vestmanaeyjum sķšar ķ mįnušinum.

Blašiš Fram į Siglufirši segir ž. 12 aš hrķš hafi veriš alla vikuna og hafķsinn hafi komiš  į žrettįndanum ķ 23ja stiga frosti og hafi fjöršurinn frosiš śt yfir Eyrarodda. Nęstu daga hafi frostiš veriš um 20 stig og og fraus allt saman, hafķsinn og lagnašarķsinn. Ekki kom žetta žó ķ veg fyrir aš haldin var barnaskemmtun daginn eftir žrettįnda žar sem dansaš var kringum jólatréš. Nokkrum dögum sķšar nefndi blašiš mest 29 stiga frost, en žaš hafi oftast veriš um 20 stig en stundum stigiš upp ķ 10 grįšur en falliš jafnharšan nišur aftur. Ķ byrjun febrśar var fjöršurinn enn fullur af ķs. Hann var žó ekki hreyfingarlaus eins og sumir gętu haldiš heldur lyftist og hneig meš flóši og fjöru og olli miklu tjóni į bryggjum.         

Reykjavķkurhöfn hafši fariš aš leggja žegar frostin fęršust ķ aukana. Aš sögn Vķsis var ķsinn žó ótraustur ž. 8. og samt voru stundum stórir hópar fólks śti į honum žar til lögreglan bannaši feršir śt į hann aš óžörfu. Allmikiš ķshröngl rak inn į ytri höfnina ķ Reykjavķk ž. 15, segir Vķsir, og varš af samhangandi breiša frį Örfirisey mešfram hafnargöršunum og alllangt inn eftir. Til aš sjį sżndist höfnin lögš śt fyrir eyjar. Skip gįtu žó enn brotist śt śr ķsnum og höfnin lokašist aldrei alveg en menn uršu aš saga skipin śt śr ķsnum er į leiš. Daginn eftir (16.) var aš sögn Morgunblašsins gengiš frį Višey aš Kleppi. Ķsinn var žó ekki žykkari en svo aš hęgt var aš reka prik ķ gegnum hann ķ einu höggi. Žann 18. hafši ķsinn allan rekiš af ytri höfninni milli Engeyjar og lands. 

Hafķs rak aš landi ķ žessari kuldahrinu. Hans var fyrst getiš į žrettįndanum. Žį segir Vķsir aš ķs sé landfastur viš Horn og hafi įšur rekiš ķshrafl inn į Ķsafjaršardjśp og allt til Skutulsfjašrar en sķšan fariš žašan. Nęstu daga segir aš mikill ķs sé į Hśnaflóa, Siglufjöršur sé fullur af ķs og Eyjafjöršur aš Hjalteyri og einnig sé töluveršur  ķs į Axarfirši. Ķ frosthörkunum myndašist mikill lagnašarķs og fraus hann saman viš hafķsinn. Varš af ein ķshella fyrir öllu noršur-og austurlandi, alla leiš aš Glettingarnesi, svo langt į haf śt sem augaš eygši. Frusu skip inni į höfnum. Ķsbirnir gengu į land ķ Nśpasveit, Melrakkasléttu, Skagafirši og Skagaströnd og voru nokkrir žeirra felldir. Į Lįtrastönd voru 90 höfrungar reknir ķ land og drepnir. Kjötiš var selt į 11 aura pundiš. Hvalir voru einnig drepnir žegar žeir sįtu fastir ķ vökum ķ hafķsnum į Hśnaflóa og vķšar. Fuglar drįpust ķ hrönnum ķ haršindunum. Svanir frusu fastir į tjörnum į Įlftanesi! Śtigangshross ķ Landeyjum frusu ķ hel dżravinum til mikillar sorgar og hneykslunar. Menn fóru į ķsnum žvert og endilagt innan fjaršar og flóa. Žannig fóru menn śr Flatey į Breišafirši upp į Baršaströnd meš klyfjaša hesta. Frį Arngeršareyri viš Ķsafjaršardjśp var fariš bęši gangandi og rķšandi į ķsnum alla leiš śt į Skutulsfjörš. Eyjafjöršur var lagšur śt fyrir Hrķsey.

Fimmtudaginn 17. komst lęgš inn į Gręnlandshaf og žį hlżnaši heldur, žannig aš frostiš var „ašeins" 10 stig vķšast hvar, en sķšan tók kuldinn viš aš nżju. Žann 19. var lęgšardrag skammt sušaustur af landinu og žį tók aš snjóa um mest allt land, žar meš tališ ķ Reykjavķk og Vestmannaeyjum. Vķša var hvasst.

Dagarnir 20. og 21. voru kaldastir vķšast hvar į landinu. Vķsir segir aš ž. 20. hafi frostiš veriš kl. 4 sķšdegis 28 stig į Akureyri, 32 į Saušįrkróki, 29 ķ Borgarnesi og 34 į Kolvišarhóli og var enn aš herša. Um kvöldiš flutti žżski verkfręšingurinn Funk alžżšufyrirlestur ķ Reykjavķk um žjóšarbśskapiš Žjóšverja. Hafši verkfręšingurinn dvalist hér į landi ķ nokkur įr og flutti mįl sitt į svo góšri ķslensku aš til žess var tekiš. Ekki fer sögum af mętingu į fyrirlestur žessa įgęta manns sem eflaust var hinn hlżlegasti nįungi. En frostiš śti var 23 stig! Į Kolvišarhóli var žaš sagt 27 stig kl. 5 sķšdegis žennan sama dag.

Mįnudaginn 21. og nęsta dag var hęš yfir landinu, ekki žó mikil, kringum 1016 hPa mest, en djśp lęgš viš Svalbarša. Viš sušurströndina var éljagangur og fariš aš mildast nokkuš ķ Vestmanneyjum žar sem ekki var meira en 6 stiga frost um kvöldiš. Vķšast hvar annars stašar nįšu kuldarnir žó hįmarki žennan dag. Ķ Reykjavķk var frostiš 24,5 stig kl. 7 aš morgni ķ logni og heišskķru vešri en ķ Möšrudal į Fjöllum męldist žaš 38 stig og 37,9 į Grķmsstöšum. Žetta er mesta frost sem nokkurn tķma  hefur męlst į Ķslandi. Hér  er hęgt aš lesa nįnar um žennan mikla kulda. Ķ Stykkishólmi fór frostiš ķ 29,7 stig, į Ķsafirši 28 stig, 33,3 į Möšruvöllum ķ Hörgįrdal, 33,0 į Akureyri, 30,8 ķ Grķmsey, 25,2 į Nefbjarnarstöšum į Śthéraši, sem manni finnst vel sloppiš, 26,0 į Seyšisfirši og 25,5 į Teigarhorni.Kuldinn var mestur nišur viš jörš en ķ hįloftunum var ekki mjög óvenjulega kalt žó kalt vęri aš vķsu. Nįlęgš hafķssins og mikil śtgeislun voru ašal orsakavaldar kuldans.      

hafis_2Svipaš vešur hélst žann 22. en žó hlżnaši nokkuš į vesturlandi og hvessti af sušri. Hęšin mjakašist austur į bóginn. Höfnin ķ Reykjavik var aš sögn Vķsis žennan dag "allögš ... milli lands og eyja og sér hvergi ķ aušan sjó heldur alla leiš upp į Akranes."

Barnaskólanum ķ Reykjavķk var lokaš mešan mestu kuldarnir stóšu yfir. Daglegt lķf hélt annars įfram sinn vanagang žó erfitt sé aš ķmynda sér hvernig žaš hefur veriš į žessum tķma undir svona kringumstęšum. Žį var hvorki hitaveita né rafmagn. Eldivišarleysiš svarf mjög aš mönnum um allt land. Lķtiš var til af kolum og žau voru svo dżr aš alžżša manna gat ekki keypt žau. Stundum var alveg kolalaust nema žaš litla sem Landsverslunin sį um aš dreifa śt. Og jafnvel žó eldivišur vęri fyrir hendi var kuldinn svo afskaplegur aš illmögulegt var aš hita upp hśsin, aš žvķ er Vķsir segir. Auk eldivišarleysis var skortur į almennilegu fęši, hlżjum klęšnaši og rśmfötum.  Sś hugmynd kom upp ķ lok kuldaskeišsins aš flytja börn hópum saman ķ Bįruna eša Mišbęjarskólann og hita upp svo lķfi žeirra og heilsu vęri borgiš. Um žetta var rętt ķ Vķsi af  mikilli alvöru. Aftur var gengiš frį Višey aš Kleppi ž. 21. og lengi žar į undan hafši veriš hęgt aš ganga yfir Skerjafjörš. Žennan dag var ķs alveg upp į Kjalarnes. Daginn eftir var žó kominn aušur sjór milli Engeyjar og Kjalarness en ž. 23. var autt Engeyjarmegin.

Nś var Gamla bķó fariš aš sżna myndina Kappiš um Rembrandtsmyndina en Nżja bķó "skemmtilega hlęgilega" mynd sem hét Greifadóttir eša mjaltakonan. Žaš var hins vegar ekkert spaug aš hśs ķ bęnum voru farin aš lyftast į grunnum sķnum vegna frostanna og reykhįfar aš bresta. Į sumum hśsum losnušu žeir hreinlega frį. Vatnsskortur var einnig ķ Reykjavķk og takmarkanir į vatnsnotkun. Vatniš fraus einfaldlega ķ pķpunum. Fį hśs munu hafa sloppiš viš skemmdir į leišslum. Rekstrur gasstöšvarinnar viš Hlemm var oršin erfišur ķ lok kuldakastsins vegna žess aš frost komst ķ geymana žrįtt fyrir mikla einangrun.  

Vestri į Ķsafirši segir frostin žar hafi mest oršiš 30 stig (vešurskeytastöšin męldi mest um -29)  en 36 stig inn til dala, Djśpiš hafši lagt į örfįum dögum og var fariš frį Hnķfsdal til Ögurness į ķs og sömuleišis frį Ęšey til Ögurs. Žó var alltaf auš rauf meš Snęfellsströndinni. Neyšarįstand var į Ķsafirši og leitaši bęrinn įsjįr stjórnarrįšsins. Žar voru 374 heimili atvinnulaus og tališ aš 308 žeirra meš 988 manns žörfnušust hjįlpar, bęši eldiviš og peninga til naušsynja. Skólum hafši lengi veriš lokaš og engar opinberar samkomur haldnar.

Hęšarhryggur var ž. 23. frį Noregi til Gręnlands og var žį austanįtt į landinu, frost en  sęmilegasta vešur. Ķ Reykjavķk hafši um nóttina gert talsveršan austanvind sem braut upp lagķsinn af Kollafiršinum og var žį aušan sjó aš sjį fyrir utan eyjar en alveg lagt fyrir framan žęr. Sķšdegis var frostiš  ašeins eitt stig ķ Reykjavķk. Hitinn ķ Vestmannaeyjum var hins vegar lķtiš eitt ofan viš frostmarkiš allan daginn.    

Žaš snjóaši vķša ž. 24. og lęgš var aš nįlgašist śr sušvestri. Sums stašar var hvasst. Ķsinn fór žį aš brotna af Engeyjarsundi. Um morguninn var loks oršiš frostlaust ķ Reykjavik ķ fyrsta sinn sķšan 4. janśar. Og hvers vegna breyttist tķšarfariš svona, spurši Morgunblašiš og stóš svo ekki į svarinu: "Jś, žaš var vegna žess aš Skautafélag Reykjavķkur hófst handa ķ fyrrakvöld og ętlaši aš fara aš gera sér skautasvell į Tjörninni hérna." Tališ er aš lęgšin hafi fariš yfir landiš žennan dag en žann nęsta 25. kom önnur śr sušvestri į Gręnlandshaf. Hśn žokašist hęgt til austurs žann daginn og daginn eftir. Snjókoma var vķša seinni daginn en syšst į landinu hlįnaši meš sušvestanįtt og fraus svo reyndar ekki aftur ķ Vestmannaeyjum žaš sem eftir var mįnašarins. Ķ Reykjavķk var rigning og žoka og hiti um 3 stig mest allan daginn. Var fólk ósköp fegiš aš fį hlįkuna.  

Austanįtt var og lęgšardrag skammt fyrir sunnan land ž. 27. Aftur kólnaši en ķ Reykjavķk var žó enn frostlaust. Snjókoma var fyrir noršan og austan. Daginn eftir var svipaš vešur en vęgt frost ķ Reykjavķk. Lęgš var skammt fyrir sunnan land ž. 29. og hreyfšist noršnoršaustur og snjóaši vķša. Mikil lęgš var sušvestur ķ hafi nęst sķšasta dag mįnašarins og olli sušaustanįtt į landinu. Įfram var frost fyrir noršan en į sušurlandi hlįnaši. Sķšasta dag mįnašarins voru lęgšardrög viš landiš. Žį var bżsna hlżtt į sušurlandi, 6 stig ķ Reykjavķk en 7 ķ Vestmannaeyjum en fyrir noršan og austan var enn kuldatķš. Hlįkan komst aldrei noršur fyrir heišar ekki einu sinni til Breišafjaršar. Žaš var ekki fyrr en langt var lišiš į febrśar aš hlįnaši į žessum slóšum.

Ķ lok žessa sögufręga janśar segir Vķsir aš hafķsinn sé samfelldur frį Langanesi og sušur aš Papey. Žann dag fóru fram bęjarstjórnarkosningar ķ Reykjavķk.

Allir dagarnir 10.-14, voru örugglega kaldari ķ Reykjavķk aš mešalhita en nokkrir ašrir sömu manašardaga frį upphafi męlinga en einnig sį 16. og 20. og 21. Morgunhitinn i Stykkishólmi, sem žekktur er frį 1846, var sį lęgsti nokkru sinni dagana 6. og 7. og alla dagana 10.-21.,nema žann 16. (1981 kaldara) og žan 17. (1881 kaldara). Ķ heild er žetta kaldasti mįnušur sem męlst hefur į landinu frį upphafi męlinga ķ beinum tölum. Ķ Reykjavķk var mešalhitinn -7,8 stig en var aš mešaltali -0,5 stig 1961-1990. Hér er mešalhitinn į nokkrum stöšum ķ janśar 1918 og nśgildandi mešaltal ķ svigum fyrir aftan: Stykkishólmur -12,2 stig (-1,3); Ķsafjöršur -13,1 (um -1,2);  Bęr ķ Hrśtafirši -15,0 (um -3); -Möšruvellir ķ Hörgįrdal -14,4 (óvķst);  Akureyri,-13,1 (-2,2);  Grķmsey, -13,7 (-1,2); Grķmsstašir -16,4 (-5,3); Möšrudalur, -17,0 (um -6,5); Seyšisfjöršur -9,5 (-0,5); Teigarhorn -8,2 (-0,3); Fagurhólsmżri,-5,7, (0,3);  Stórnśpur ķ Hreppum, - 8,1 (-1,8);  Vestmannaeyjakaupstašur -3,6 (2,0) en įętlašur hiti į Stórhöfša -4,4 stig.     

Ekki voru śrkomu eša sólskinsmęlingar ķ žessum mįnuši ķ Reykjavķk en hins vegar į Vķfilsstöšum. Žar męldist śrkoman 27,9 mm sem er langt undir nśverandi mešallagi. Śrkomudagar voru ašeins taldir fimm. Mįnušurinn var žurrvišrasamur mjög um allt land og er einn af allra žurrustu janśarmįnušum sem męlingar nį yfir. Sólskinsstundirnar voru 28 į Vķfillstöšum sem er 16 klukkustundum meira en nśgildandi mešaltal ķ Reykjavķk.

hafis_3Nś vaknar spurningin: Af hverju varš svona óskaplega kalt? Hvers vegna var žetta kuldakast svona miklu kaldara en öll önnur sem sķšan hafa komiš? Žvķ er kannski ekki aušsvaraš śr žvķ sem komiš er. Nokkur atriši eru žó ljós. Ķ fyrsta lagi var langvinn noršanįtt sem dró aš mjög kalt loft frį ķsköldum pólsvęšum. Loftiš kólnaši svo enn į lyftingu sinni yfir landiš. Sķšustu dagana, žegar kaldast varš, hafši žetta loft stašnaš og žaš kólnaši svo upp śr öllu valdi vegna śtgeilsunnar į snęvi žöktu landinu ķ žvķ logni og žeirri heišrķkju sem žį var um nęr allt land. Ķ öšru lagi var einhver mesti hafķs ķ noršurhöfum sem um getur. Tališ er aš Austur-Gręnlandsķsinn śr noršri, sem liggur mešfram austurströnd Gręnlands og kominn var ķ noršurķslandsstrauminn, sem ber hann upp aš ströndum landsins, hafi aš žessu sinni runniš saman viš ķs sem kom aš austan śr Barentshafi en žaš hefur mjög sjaldan gerst og aldrei eftir žetta. Loftiš aš noršan fór žvķ hvergi yfir aušan sjó į leiš til landsins og tók žvķ ekki ķ sig varma eša raka frį hafinu. Loftiš yfir landinu var žvķ einstaklega žurrt og kalt. Ķsland breyttist bókstaflega ķ framhald af landssvęšum heimskautsins. Auk žess hafši einmitt veriš óvenjulega kalt ķ noršurhöfum undanfariš. Metuldi var veturinn įšur į Svalbarša og reyndar var allt įriš 1917 žar einstaklega kalt. Ķsland fékk sinn skerf af žessum noršurhjarakulda meš metköldum aprķl og október 1917 og afar köldu hausti ķ heild. Svo kórónaši žessi mįnušur ósköpin. Kuldinn var hluti af veršurfarslegu ferli sem tók yfir stóran hluta noršurhafa.   

Vķšar var kalt en hér. Ķ Žórshöfn ķ Fęreyjum er žetta kaldasti janśar sem žar hefur męlst. Ekki hlįnaši žar frį žrettįndanum og til žess 18. eša ķ 13 daga samfleytt sem er sannarlega sjaldgęft ef ekki einsdęmi į žeim staš. Į Svalbarša var žetta einnig kaldasti janśar sem hefur veriš męldur og sömu sögu er aš segja um Angmaksalik į austurströnd Gręnlands. Ķ Noršur-Amerķku var sums stašar afar kalt og var žessi janśar t.d. meš köldustu mįnušum ķ New York. 

Žannig var žį žessi alręmdi janśar įriš 1918. Žaš er fyrst og fremst hann sem gefiš hefur vetrinum nafniš "frostaveturinn mikli". Febrśar var aš vķsu illvišrasamur og fremur kaldur mįnušur en ekkert žó ķ lķkingu viš janśar. Tók žį hafķsinn aš reka frį landinu. Mars var aftur į móti heldur hlżr og meinlaus, einkum sunnnlands. Žess mį geta aš 1918 įstand rķkti svo aš segja stöšugt į landinu frį seinni hluta nóvember 1880 žar til seinast ķ mars 1881.  

Hér fyrir nešan mį sjį kort sem sżnir mešallag hitans ķ mįnušinum į hverri stöš en lęgri talan sżnir mesta frost sem męldist į stöšinni. Einnig er fylgiskjal žar sem hęgt er aš sjį gang vešursins: įttina, vešurhęšina, vešurlagiš og hitann į athugunartķmum nokkurra stöšva alla daga mįnašarins. Į dagatalinu eru sunnudagar merkir meš stóru S svo menn geta gert sér grein fyrir vikudögunum. Ég hef einnig reiknaš mešaltal hitamęlinganna hvern dag. Stöšvarnar eru Reykjavķk, Stykkishólmur, Grķmsey, Grķmsstašir, Seyšisfjöršur, Teigarhorn og Vestmannaeyjakaupstašur. Į sumum stöšvunum sést einnig mesti og minnsti hiti sólarhringsins. Tekiš er fram aš į žessum įrum var skżjahulu skipt ķ tķu hluta en ekki įtta eins og nś. Hér er žetta umskrifaš į einfaldan en kannski ekki mjög nįkvęman hįtt: 0 er heišskķrt, 1-4 léttskżjaš, 5 hįlfskżjaš, 6-9 er skżjaš og 10 alskżjaš. Skżjahulu er hér ekki getiš žegar rignir eša snjóar. Vešurhęšin er ķ Beaufortvindstigunum.

Heimildir: Matthķas Johannesen: ķ Kompanķi viš alllķfiš, 1959; Bśnašarritiš Freyr 1919; Fram;  Landiš; Lögrétta; Morgunblašiš; Skeggi; Vestri; Vķsir; żmsar upplżsingar um gang vešrakerfanna frį vini mķnum Trausta Jónssyni vešurfręšingi sem eru kęrlega žakkašar.  Ljósmyndirnar frį Reykjavķkurhöfn eru teknar (ķ žessari röš) śr ritunum Öldin okkar 1901-1930 (ekki getiš um ljósmyndara), Vešur į Ķslandi  ķ 100 įr eftir Trausta Jónsson (ljósmyndari Magnśs Ólafsson) og Ķsland ķ aldanna rįs 1900-1950 eftir Illuga Jökulsson (ljósmyndari Ólafur Magnśsson). Kortagrunnur er af vef Vešursstofunnar.

jan-1918.gif

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Flestir og fęstir sólardagar ķ Reykjavķk aš sumri

Ķ sķšasta bloggpistli gerši ég grein fyrir žvķ hve margir aš mešaltali žeir dagar vęru sem sólin skķn ķ 10 klukkustundir ķ Reykjavķk mįnušina jśnķ til įgśst įrin 1987-2016. Kalla ég žį sólardaga eša sólskinsdaga. Žeir voru žessi įr 8,3 ķ jśnķ, 8,0 ķ jślķ og 7,0 ķ įgśst en 23,3 yfir alla žrjį mįnušina. 

Žetta er mešaltal 30 įra en frįbrigši viš žaš eru mikil milli įra. Hér veriš fariš nokkuš ķ žaš og žį ekki ašeins ķ 30 įr heldur eins langt aftur og daglegar sólskinsmęlingar nį,įriš 1923. 

Flestir hafa žessir sólardagar veriš sumariš 1928 žegar žeir voru 41 og nęstflestir įriš eftir en žį  voru žeir 40. Sumariš meš žrišja flesta sólardaga og flesta į okkar öld er 2012 žegar žessir dagar voru 38. Önnur sumur meš marga sólskinsdaga eru 35 dagar 1931 og 1943,34 dagar sumariš 1927 og 33 dagar įrin 1924,1946,1960 og 2011. 

Fęstir voru sólskinsdagarnir sumariš 1925, tķu aš tölu  og ellefu įriš 1975, 1976, 1983 og 1955, hiš fręga arkatżpiska rigningarsumar žar sem 9 sólardagar voru žó ķ jśnķ en ašeins 1 ķ jślķ og 1 ķ įgśst! Sumariš 1983 var žaš kaldasta sem komiš hefur ķ Reykjavķk į 20. öld og sķšan. Önnur sumur meš fįa sólardagar voru 1950, tólf (en žaš var mjög hlżtt) og 1969 en sumariš 1947 var meš žrettįn sólskinsdaga. Žaš sumar į okkar öld sem fęsta hafši sólskinsdagana var 2003 en žį voru žeir 14 en 15 sumariš 2013 sem margir viršast minnast sem lešinda sumars. 

Hvaš einstaka sumarmįnuši varšar hafa flestir sólardagar veriš 20 ķ jśni 1928, 19 ķ jśnķ 2012, įtjįn 2008, sautjįn 1924 og sextįn ķ jśnķ 1927, 1952 og 1991. Jśnķ 1928 er sem sagt sį sumarmįnušur sem flesta hefur haft 10 klukkustunda sólskinsdaga. Hann er jafnframt sį mįnušur į öllu landinu sem hefur flestar męldar sólskinsstundir alls,338,3. 

Fęstir sólarsdagar ķ jśnķ voru ein 1988 en tvęr 1986, 1970 og 1960. Og žarna glittir ķ žaš mikla óstöšuglyndi sem einkennir ķslenskt vešurfar. Eftir hinn sólarlitla jśni 1960 fylgdi hiš mikla sólar og gęša sumar sunnanalands og eftir jśnķ 1970 kom nęst sólrķkasti jślķ ķ Reykjavķk en reyndar lķka einn sį kaldasti.

Flestir sólardagar ķ jślķ voru einmitt 1960, 15 aš tölu en einnig 1958, 1970 og 1974. Fjórtįn sólardagar voru jślķ 1966, 1936 og 1939 en sķšast taldi mįnušurinn er sį jślķ sem flestar sólskinstundir hefur haft samtals ķ Reykjavik, 308,3. Į okkar öld hafa tķu stunda sólardagar ķ jślķ aldrei veri fleiri en 13, įriš 2009 og svo ķ fyrra. 

Fęstir sólskinsdagar ķ jślķ ķ Reykjavķk voru einn 1989 og svo nįttśrlega 1955! Tveir voru sólardagarnir ķ jślķ 1949 og 1950 sem var žó óvenjulega hlżr jśli. Fęstir į okkar öld voru 14 dagar įriš 2014. 

Flestir sólardagar i įgśst voru einmitt lķka 1960 en žį voru žeir 16 og einnig 1929. Fjórtįn  voru žeir ķ įgśst 1964 og 1943 (bįšir skķtkaldir) en žrettįn 2010, 1985 og 1956. Sį sķšast nefndi er eini įgśstmįnušurinn sem frost hefur męlst ķ Reykjavķk. 

Žeir įgśstmįnušir sem bošiš hafa upp į fęsta tķu stunda sólardagar voru 1945, 1976 og 1983 sem voru alveg grjótharšir meš einn sólskinsdag. Og svo nįttśrlega įgśst 1955!

Eins og ég drap į ķ sķšasta pistli er september ekki inni ķ žessum sólskinsleik af žvķ aš žį voru 10 klukkustunda sólskinsdagar aš mešaltal ašeins žrķr įrin 1987-2016. Žess  mį žó geta aš flestir voru slķkir dagar tķu ķ september 1957, eftir žaš góša sólskinssumar, en fęstir 1938,1942,1943,1945,1946 og loks 2014 en žį voru engir slķkir dagar! 

Nś er žaš žvķ mišur svo aš mikil sól aš sumri ķ Reykjavķk er engin trygging fyrir hlżindum og virkilegu sumarvešri, stundum jafnvel žvert į móti. Śt ķ žaš veršur fariš ķ nęsta pistli. 

Žaš er aš segja ef sólinni žóknast aš lįta sjį sig til aš hķfa upp andrķkiš og sólskinsskapiš!

Fylgiskjališ sem komiš er inn sżnir žetta allt skżrt og greinilega. 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Hvaš eru margir góšir sólardagar į sumrin ķ Reykjavķk

Af öllum žeim stöšum žar sem sólskin hefur veriš męlt į landinu męlast sólskinsstundir aš sumarlagi, frį jśnķ til įgśst, flestar i Reykjavķk. Einhver sól męlist flesta sumardaga, en alveg sólarlausir dagar koma žó fyrir, en oftast er samt ekki hęgt aš tala um einhverja sólskinsdaga. Viš skulum kalla žaš sólardaga eša sólskinsdaga žegar sólskin męlist 10 klukkustundir eša meira. 

Hvaš eru slķkir sólardagar margir ķ mešalsumri ķ borginni?

Sķšustu 30 įr, 1987-2016, hafa slķkir dagar aš mešaltali veriš 23,3 į tķmabilinu jśni til įgśst. Ķ jśnķ voru žeir 8,3, ķ jślķ 8,0 og ķ įgśst voru žeir 7,0. Į višmišunartķmabilinu 1961-1990, sem enn er almennur višmišunartķmi, voru dagarnir ķ žessum mįnušum 6,3, 7,9 og 6,6 og 20,8 yfir allt sumariš. Žaš var sem sagt ekki ašeins svalara į sumrin į žessum tķma en sķšustu 30 įr heldur voru lķka fęrri sólardagar og reyndar lķka fęrri sólskinsstundir yfirleitt.

Į žessari öld, 2001-2016, voru sólardagarnir ķ jśnķ 8,5 (6 ķ sķšasta jśnķ), jślķ 8,9 og įgśst 8,4 og allt sumariš 25,8 sólskinsdagar. Žaš sem af er aldarinnar hafa sumur žvķ ekki ašeins veriš hlż heldur hafa žau einnig bošiš upp į fleiri sólardaga en oftast įšur jafn mög įr og lķka sólskinsstundir. Ef viš tökum sķšustu 16 įr tuttugustu aldar til dęmis er munurinn slįandi mišaš viš okkar öld. Sólardagarnir voru žį fyrir sumarmįnušina 7.6, 7,7 og 6,1 dagar en 21,4 yfir allt sumariš. Auk žess voru žessi sumur talsvert kaldari en į okkar öld.

Žaš er žvķ ekki aš furša žó menn geri nś miklar kröfur til sumargęša. Viš erum svo góšu vön ķ hįlfan annan įratug hvaš sumarhlżindi og sumarsól varšar.

September, sem talinn er til sumarmįnaša į Vešurstofunni, er ekki inni ķ žessu af žvķ aš žį eru 10 klukkustunda sólardagar miklu fęrri en ašra sumarmįnuši enda er žį sól farin aš lękka svo į lofti aš sķšasta žrišjung mįnašarins er nóttin oršin lengri en dagurinn. En ķ sumum septembermįnušum koma samt góšir sólskinsdagar framan af mįnušinum en 10 klukkustunda sólardagar ķ öllum žeim mįnuši voru ašeins 3,2 aš mešaltali 1987-2016. Einstaka sinnum hafa sólrķkir septembermįnušir bętt verulega viš žį sólskinsdaga sem komu ķ jśnķ til įgśst.

Stundum geta komiš allgóšir sólardagar žó sólin nįi ekki aš skķna ķ 10 klukkustundir. Mjög gott dęmi um žaš var sķšasta sunnudag žegar sólin skein ķ nķu og hįlfa klukkustund ķ Reykjavķk og mašur upplifši sem allgóšan sólskinsdag (en ķ svalara lagi). En einhverja višmišun veršur aš hafa og hér er mišaš 10 klukkustundir.

Mikil tilbrigši eru ķ fjölda slķkra sólskinsdaga milli mįnaša og sumra og veršur fjallaš um žaš ķ nęsta boggpistli.    

Og jį, Ķsland er ekki neitt sólskinsland!

 


Aš hlżindunum loknum

Hlżindin sem voru dagana 3.- 8. maķ voru meš žeim allra mestu sem gerast eftir įrstķma.

Żmis dagshitamet fyrir mešalhita og hįmarkshita voru til dęmis sett ķ Reykjavķk og į Akureyri og miklu višar. Dagshitamet merkir aš einhvern įkvešinn mįnašardag hafi ekki męlst meiri hiti žó hann gęti hafa męlst hęrri einhverja daga fyrr eša sķšar ķ mįnušinum. Hér veršur getiš um nokkur žessara hitameta og eru gömlu metin höfš innann sviga.

Žann 3. maķ kom dagshitamet fyrir mešalhita ķ Reykjavķk frį 1936, 11,9 stig (9,9° 1964).Daginn eftir var aftur slķkt dagshitamet, 11,2 stig (9,3° 1939). Dagshitamet fyrir hįmarkshita komu ekki ķ Reykjavķk aš žessu sinni. 

Dagshitamet aš mešalhita frį og meš 1949 komu į Akureyri žann annan, 12,3 stig (10,4° 1980), žann žrišja,15,7 stig (11,0° 2000) og žann fjórša, 13,1 stig (12,3° 1975). Mešalhitinn žann žrišja er mesti mešalhiti nokkurs sólarhrings svo snemma vors į Akureyri en nęstur  kemur 26. aprķl 1984 meš 14,7 stig. Žrišji maķ setti einnig dagshitamet fyrir hįmarkshita į Akureyri, 21,2 stig, en einu sinni fyrr aš vori hefur męlst meiri hįmarkshiti žar, 21,5 stig. Var žaš 29. april 2007 en mjög hlżir dagar komu ķ lok žess mįnašar. Žann 4. maķ nśna var einnig met fyrir hįmarkshita į Akureyri, 19,0 stig (18,0°,2010). 

Žaš var lķka hlżtt fyrstu tvo dagana og mešalhiti fyrstu 8 daga mįnašarins var ķ Reykjavķk 8,65 stig en 9,82 stig į Akureyri og 8,33° stig ķ Stykkishólmi. Į Akureyri og Stykkishólmi er žaš met fyrir žessa daga en fįein įr hefur veriš hlżrra ķ Reykjavķk.     

Žó öll kurl séu ekki komin til grafar mį telja nokkurn veginn vķst aš 2. og 3. maķ hafi veriš žeir hlżjustu aš mešalhita į landinu sķšan Vešurstofan var stofnuš 1920. Mešalhiti allra sjįlfvirkra stöšva var 12,0 žann žrišja og 10,3 stig žann fjórša. Fyrri dagurinn er sį hlżjasti sem komiš hefur svo snemma vors į landinu og slęr žį śt 22. april 2003 sem var meš 11,2 stig aš mešalhita. Žrišji mai var hins vegar ašens kaldari en 28. og 29. arpķl 2007 og aš žvķ er viršist sjónvarmun kaldari en 6. mai 2001. Žessir hlżju dagar sem komu nśna ķ mai eru sem sagt ķ toppflokki hlżinda sem bśast mį viš eftir įrstķma. Jį, eiginlega toppurinn! Mešaltal hęsta dagsahita į landinu öllu 1.-8. maķ er hvorki meira en 20,0 stig sem er miklu meira en hęgt er aš finna allt frį stofnun Vešurstofunar fyrir žį daga. Žess ber aušvitša aš gęta aš vešurstöšvar eru miku fleiri en nokkru sinnni fyrr. Žetta er samt alveg slįandi og einstakt.

Hvaš tuttugu stiga hita eša meira varšar einhvers stašar į landinu voru sį žrišji og fjórši afkatamestir. Bįša dagana męldu 14 vešurstöšvar 20 stiga hita eša 12,9 af hundraši alla stöšva.Seinni daginn fór hitinn i 23,4 stig į glęnżrri sjįlfvirkri stöš ķ Bakkagerši į Bogarfirši eystra. Og ef viš tökum hana alvarlega į sķnum fyrsu skrefum, ef svo mį segja, er žetta mesti hiti į landinu sem komiš hefur svo snemma vors. Nęst eru 23,0 stig į Įsbyrgi,furšudaginn 29. aprķl 2007. Žaš er svo einmitt Įsbyrgi sem var meš nęst mesta hitann ķ okkar hlżindasyrpu nśna en žar męldust 22,8 stig 3. maķ (reyndar lķka ķ Bjarnarey og er žar maķmet). Hįmarkshitinn žann žrišja ruddi burtu fyrra dagshitameti į landinu (20,4° į Hallormsstaš 2000) en hitinn žann fjórša sló śt fyrra met žann dag (21,7° ķ Skaftafelli 2010). Reyndar var dagshitametiš lķka slegiš žann fimmta žegar 19,5 stig męldust į Reykjum ķ Fnjósakdal (19,4° į Hallormsstaš 2010).           

Jį og dagshitametiš žann sjötta var einnig slegiš žegar Hjaršarland (kvikasilfursmęirinn) męldi 20,6 stig (20,0° Neskaupstašur 2001). Og žaš er ekki ašeins dagshitamet fyrir hįmarkshita į landinu heldur er žetta fyrsta dagsetning aš vori į sušurlandsundirlendi sem tuttugutigahiti eša meira męlist žar. Žann sjöunda kom enn eitt dagshitametiš žegar Reykir i Fnjóskdal męldu 20,8°(20,2° Teigarhorn 1937). Žann įttunda komst svo hitinn ķ 18,0 stig į Kirkjubęjarklaustri sem ekki er žó neitt met. Sama mįnašardag įriš 2006 męldust hins vegar 22,4 stig į Hęli ķ Hreppum og daginn eftir 22,0 į Hjaršarlandi. Ašeins į eftir fyrsta tuttugustigadeginum į svęšinu nśna! 

Fjölmög dagshitamet og mįnašarmet voru sett į vešurstöšvum meš mislanga athugunarsögu žessa daga. En hér veršur lįtiš stašar numiš.


« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

 

Sigurður Þór Guðjónsson
Sigurður Þór Guðjónsson

Sigurður Þór Guðjónsson


Hér er skrifað sjálfum mér til dálítillar skemmtunar. Þetta er líka síða áhugamanns um veðurfar. Veðurefnið er í flokkunum Íslensk veðurmet og Veðurfar, að ógleymdum annála-bálkinum. Vek sérstaka athygli á EFNISYFIRLITI UM VEÐUR í flokkunum hér fyrir neðan, MÁNAÐARVÖTKUN VEÐURSVEÐUR UM ALLAN HEIM

 

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband