Hret og kuldakst ma

Kuldakst og hret eru algeng ma og algengari en hitabylgjur. eru til msir mamnuir sem voru hretalausir og er ma 1939 ar fremstur flokki. geri varla frost landinu. a er varla hgt a kalla a hret geri frost va landinu ma. a arf noranskot til me snj og kulda fyrir noran og stundum jafnvel lka suurlandi. En hr verur ekki reynt a skrgreina hva beri a telja hret en viki a nokkrum frgum og umdeildum mahretum og greint fr mesta kulda sem mlst hefur mnuinum slandi.

Mesta frost sem komi hefur ma var 17,4 stig Mrudal . 1. ri 1977.

Hveravllum mldust 17,1 stig . 4. ri 1968.

eim kalda ma ri 1979 fr frosti svo seint sem . 19. sltt 17 stig Br Jkuldal. Sama dag mldust -16,4 stig Grmsstum sem er mesta mafrost ar sgu mlinga fr 1907.

Allt eru etta stair sem liggja htt. Mesta frost lglendi ma mldist . 16. ri 1955, -16,6 stig Barkarstum. eir eru Mifiri, inni dalnum, skammt fr Bjargi ar sem Grettir smundsson fornkappi lst upp. Dalurinn er mikill kuldapyttur, ekki sst umsumurog eru aan kuldametin landinu bi jl og gst. etta var lok venju hastarlegs kuldakasts. Raufarhfn mldust -16,0 stig fyrsta ma 1968 og -15,4 stig orvaldsstum Bakkafiri. Sama dag kom lgsti mahiti Akureyri, -10,4 stig. Hafs var vi land og slgu fyrstu vikur essa mnaar allt t kulda eftir rstma annesjum noraustanlands. Ekki hlnai Raufarhfn fyrr en . 11. og var mealhitinn essa daga -6,0 stig! Miklu mildara var egar dr inn landi og enn frekar sunnanveru landinu.

Fyrir utan 1979 og a nokkru leyti 1968 voru essir metkuldar stabundnir en kldustu madaga llu landinu er a leita nokkrum miklum kuldakstum sem yfir landi hafa gengi essum mnui.

Einna yrmilegast var kasti sem kom mabyrjun ri 1982. Flddi yfir landi alveg venjulega kalt loft og hefur san ekki komi llu kaldara eftir rstma. Veri byrjai reyndar sast aprl. Mikill noranstrengur var yfir landinu austanveru . 1. en hgara veur vestanlands. a herti noranttinni nstu tvo daga en . 4 kyrri vestanlands n og nstu dagana tvo var hgur vindur um allt land en kuldi mikill. norurlandi snjai talsvert og ni snjkoman suur eftir austfjrum. Ltilshttar l voru suvesturlandi. ingvllum var tali alhvtt fimm daga og einn Hli Hreppum. Einnig var hvt jr sums staar Snfellsnesi og Dlunum. Ekki hlnai Reykjavk fyrstu rj dagana. Fr nturfrosti niur -7,7 stig . 5 sem er mesta frost sem mlst hefur borginni fr 1892 og allt til essa dags ma. Kaldast essari hrinu var -16,0 Mrudal . 5. en allva var a 10-15 stig. Makuldamet voru va sett. Nefna m Hvanneyri -10,2, Sumla Hvtrsu -9,8 (mlingar 1937-1985), Hamraenda Dlum -11,2 (1939-1997), rustai nundarfiri -13,2 (1961-1998), ey -9,3 (fr 1954), Strandir -9,9 (fr 1922), Hrtafjr -12,9 (fr 1923), Staarhl Aaldal -15,0 (fr 1962) og ingvelli -12,0 (1937-1983).

Anna kuldakast, jafnvel enn hastarlegra og a v fremur sem a kom nokkru seinna mnuinum, kom ri 1943. Vindur var auvita noranstur og stundum hvasst. H var yfir Grnlandi en lgir fyrir austan ea sunnan land. Fyrir noran snjai og var snjdpt Horni 110 cm . 15. Hfn Bakkafiri var snjdptin hlfur metri . 11. Ekki festi snj Reykjavk essu hreti en hins vegar sums staar suurlandi, allt fr Kirkjubjarklaustri til Grindavkur og einnig Borgarfiri. Reykjavk var komi frost, -0,6 stig kl. 21 . 5. og hlnai ekki fyrr en kl. 8 a morgni . 10. Aldrei san hefur veri samfellt frost svo lengi jafn seint a vori hfustanum, en nturfrost hldu fram til ess 11. Aldreihefur hmarkshiti ekki n yfir frostmark Reykjavk svo seint ma sem essum mnui, . 9. Frosti bnum var mest -7,2 stig . 8. Va var miki frost ann dag og daginn eftir: -15,0 Grmsstum og var a mesta frost sem mlst hafi landinu ma, -13,5 Bjarnarstum Brardal, -12,0 Npsdalstungu Mifiri, -11,4 ingvllum og -10,7 Hli Hreppum. Fagurhlsmri mldist lgsti hiti sem ar mldist ma runum 1898-2007, -6,9 stig. Kirkjubjarklaustur setti lka met (fr 1932) -8,0 stig og einnig Strhfi Vestmannaeyjum (1921) -7,2 stig og Smsstair (1927-1999) -8,4. Hll Hreppum, sem hefur mlt fr 1880, mldi hins vegar mesta frost ma ri 1888, -12,2 stig sem var reyndar mesta frost landinu eim mnui.

Mesta frost ma Reykjavk mldist . 9. 1892,- 8,2 stig. Sama dag mldist mesta frost Vestmannaeyjum, trleg -9,5 stig og a kaupstanum, en Eyrarbakka var frosti -9,2 stig og er a mamet. landinu var kaldast -14,3 Gilsbakka Hvtrsu.

Sasti madagurinn egar slarhringsmealtali hefur veri undir frostmarki Reykjavk var .18. 1979, -0,4 stig.

Einstaka mamnuir mega teljast nnast eitt samfellt kuldahret. eirra alrmdastur er ma 1979. byrjun mnaarins geisuu hrkursambrilegarvi frostakaflana1943 og 1982. ann 17.-18. voru kuldar eirmestu semgerast svo sla mnaarins eins og sst frostunum Br og Grmsstum sem ur er geti afarantt . 19. ri 1949 var lka frgur kuldamnuur.etta er s ma sem hefur mest snjlag landinu prsentum tali, 48%. ri 1914 var lka vondur ma og gekk me tsynningsljum til mnaarloka en hrar fyrir noran fyrri hlutann.

Ef g tti a velja hraklegustu madaga sustu ratugi myndi g velja 3. ma 1982 og . 1. 1979 en einna lakasta madag ssta rijungi mnaarins myndi g telja .23. 2006.Taki samt eftir v hva mestu kuldar eftir 20. ma eru mildari en fyrstu daga mnaarins.

Fyrir noran er auvita ekki tiltkuml a snj festi jru ma. Ekki er a hins vegar algengt Reykjavk. a hefur gerst 12 mnuum fr og me 1924, sast ri 1993 og voru fleiri dagar taldir alhvtir en nokkrum rum mnui, alls rr dagar. Oftar er snjr suurlandsundirlendi en Reykjavk ma og reyndar oftar en maur gti haldi. ann snj tekur oftast fljtlega upp. Ekki er lengra san en fyrra a alhvt jr var allva suurlandsundirlendi kringum 25. ma en Reykjavk slapp . Enn sar ma hefur reyndar snja sunnarlega landinu. Kirkjubjarklaustri var alhvt jr sasta daginn ma 1936.

Hr verur drepi nokkra hreta- og snjdaga.

Mjg slmt noranhret kom 4. ma ri 1923 og st tvo daga.

Af einhverjum stum var snjr algengari en flestum rum tmum suurlandi sari hluta rija ratugarins. ri 1926 snjai mjg va 8.-9. ma og var snjdpt 5 cm Reykjavk a morgni ess 9. en 6 cm Vk Mrdal . 10.ri 1929 geri frgt mahret . 4.-5. Strhr skall mjg skyndilega me mikilli veurh. Fnjskadal bei maur bana snjfli. Fjrskaar uru um allt suurland og jafnvel Reykjanesskaga. uppsveitum suurlands stfluust sumar r alveg af fannkomunni. jrs var svo ltil a enginn mundi hana slka. Alhvtt var svo a segja um allt land. A morgni 17. ma 1931 mldist snjdpt Fagurhlsmri 8 cm en snjr var lka Vk Mrdal.

Mikla hr geri um mijan ma 1945 vestfjrum og . 16. mldist snjdptin Suureyri 90 cm.

ri 1948 snjai miki sums staar suurlandi . 2. og mldist snjdpt a morgni . 3. hvorki meira n minna en 65 cm Strhfa Vestmannaeyjum sem er einsdmi. ri eftir mldist snjdpt ar reyndar 20 cm . 25. ma en um r mundirvar linnulaust hrarveur norurlandi en ni ennan dag suur land.

eim venjulega hlja ma 1961 brast noran hvassviri me snjkomu um noranvert landi . 23. en stytti til vestan til nsta dag en norausturlandi snjai fram kvld . 24. Var etta slmt hret ofan a gri sem undan var komi.

ri 1966 var snjdptin Hornbjargsvita100 cm nokkrar vikur.

Oftar var snjr og kuldat hafsrunum 1967-1971 en unnt er a rekja.

Um snj og nnur veursins tindi ma 1979 m lesa hr.

Fyrsta ma 1987 var snjdpt in 17 cm Reykjavk og er a mesta snjdpt sem ar hefur mlst ma. Hafi snjai breytilegri tt llu suvesturlandi um nttina. Ekki tk upp ennan snj samdgurs.

ma 1989 var snjr fdma mikill landinu. Nesjavllum mldist mesta snjdpt140 cm og mealsnjdptin var sums staar landinuyfir 100 cm.

ri eftir mldist svo mesta snjdpt landinu ma,204 cm . 1. Gjgri Strndum.

͠ma1995var alhvtt Klfsrkoti lafsfiri allan mnuinn en ar er srstaklega snjungt.

Af svo miklu er a taka af kuldum og snj i ma 19. ld a hr vera nokkrar glefsur a ngja:

Hldust frost og grurleysi. 20.-23. ma 1854 og mikil hr og fannkynngi tsveitum, segir Brandsannll.

Um hvtasunnuna 1860, 27.-28. ma 1860 var miki noranveur og hrkufrost fyrir noran.

Hinn 5. ma 1863 var ofsalegt dimmviri norurlandi me 12-14 stiga frosti. Enn var rifhjarn Mosfellsheii . 13. og ekki sst dkkan dl byrjun jnmnaar Eyjafjallasveit.

Eitthvert mesta harindar ntjndu aldar var 1866. Nttina milli 2. og 3. ma geri gaddbyl af landnorri uppsveitum rnessslu og Rangrvallasslu aua jr og var fnaur haga og uru miklir fjrskaar. Nttina milli 19. og 20. kom anna illviri og var fannfergi svo miki a skaflar tku va klyftir Reykjavk og Vk Mrdal var svo mikil fr a sums staar voru skaflar jafn hir hsunum. Rtt fyrir lok mnaarins voru enn noraustanveur Reykjavk me 4-7 stiga frosti.

Strhr var nnast um allt land 29.-30. ma 1872 og linnti sums staar ekki fyrr en jn.

hinum kalda nunda ratug 19. aldar var oft t ma:

Svo dimm hr var um allt norurland . 24.1882 a kunnugir menn villtust alfaravegi og Hrtafiri var maur ti,.

Noranhrir me frostum hfust 5. ma 1883 og var verst ingeyjarsslum t mnuinn.

ri 1886 var Hrtafjrur riinn lagnaars vi roddsstai 20. ma.

Miki hret kom uppstigningardag 17. ma 1887 og st til 21. og var miki fjrtjn.

Fr tjnduld eru hrtv frleg dmi:

Hinn 9. ma 1725 var fjkhr mikil af noraustan og fll snjfl binn Vatnsenda Hinsfiri og d bndinn, kona hans og eitt barn eirra, a sgn Brandsannls.

hvtasunnu 16. ma 1728 geri sums staar kvisnja, segir Hvammsannll.

Heimildir:Nokkrir annlar.

Hr fyrir nean eru slandskort fr verstu madgunum a mnu liti eftir 1949 og kort fr kuldunum miklu hloftunum ma1982, en ekki svipaur kuldivar ar kldustu dgunum 1949 og1979.

1979-05-01_12

1982-05-03_12

2006-05-23_12

Rrea00219820501

Rrea00119820502


Athugasemdir

1 Smmynd: Hlmds Hjartardttir

hj mr er grur kominn mun lengra en venjulega essum tmi.....svo n bara m ekki koma hret

Hlmds Hjartardttir, 27.5.2008 kl. 10:49

 

Sigurður Þór Guðjónsson
Sigurður Þór Guðjónsson

Sigurður Þór Guðjónsson


Hér er skrifað sjálfum mér til dálítillar skemmtunar. Þetta er líka síða áhugamanns um veðurfar. Veðurefnið er í flokkunum Íslensk veðurmet og Veðurfar, að ógleymdum annála-bálkinum. Vek sérstaka athygli á EFNISYFIRLITI UM VEÐUR í flokkunum hér fyrir neðan, MÁNAÐARVÖTKUN VEÐURSVEÐUR UM ALLAN HEIM

 

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband