Hret og snjar jn

Ekki er rvisst a komi jnhret en a er samt talsvert algengara en ekki.Yfirleitt er a stum sem htt liggja, svo sem Hlsfjllum, Mvatnssveit, Mrudal ea ofanverum Brardal og svo annesjum alveg fr Strndum til austfjara en einnig getur ori hvtt Vestfjrum. a getur snja betri sveitum og a jafnvel syst landinu. Nturfrost eru svo algeng jn a fr 1880 er einungis geti um fjra mnui ar sem ekki fraus einhvers staar landinu: 1880, 1909, 1933 og fyrra, 2007. Hsti lgmarkshiti landsins var 1933, 1,0 stig.

Hr verur greint fr mestu frostum sem mlst hafa slandi jn og sagt fr nokkrum vondum hretum.

Mesta frosti er sagt vera -11,0 stig Mrudal ri 1917. etta er svo miki frost a maur getur alveg efast um essa tlu. Ekki veit g nkvma dagsetningu, en mjg lklega var etta allra fyrstu daga mnaarins. Og ekki ekki g heldur bakgrunn essa mikla kulda. ennan mnu urfti n endilega a vanta hitamlingar Grmsstum en nst mesti kuldi sem mldist mnuinum var -3,8 stig Grmsey.

Nst mesta frost jn kom ri 1973, -6,9 stig Hveravllum . 11. en daginn ur mldist mesti kuldi sem mlst hefur jn bygg eftir 1917, -6,7 Vglum II Vaglaskgi, en -6,3 Staarhli Aaladal. etta gerist mgnuu kuldakasti sem gekk yfir landi dagana 10.-11. Snjkoma var allva og snjai jafnvel suurlandi ekki vri ar talinalhvt jr a morgni veurstvum. Alhvtt var hins vegar 3-4 daga til fjalla noraustanlands og einn dag Saurkrki og nokkrumstvum noraustanlands vi sjinn. ann 12. mldist lgsti hmarkshiti landinu af llum jndgum fr 1949, 8,6 stig Vatnsskarshlum Mrdal, en sᠠ10. var s nst kaldastia essu leyti, en mldust hst 9,0 stig, einnig Vatnsskarshlum.

rija mesta frosti jn mldist Mrudal . 7. 2001, -6,6 stig. essu hreti teppti snjr fjallvegi austurlandi og noraustanlands spilltist varp og ar uru allmiklir fjrskaar. Snjr var jr allt fr Skagafiri til Austfjara. Seinna mnuinum kom anna hret svo snjai niur a 100 metra h yfir sjvarmli . 16. Hornafiri

Fyrstu dagarnir jn 1975 eru kldustu dagar a mealtali sem komi hafa jn landinu fr 1949 og eflaust lengi ar undan. Akureyri var mealhitinn 1.-3. jn 0,1, -0,6 og 0,0 stig, en Hallormssta -0,7, -0,7 og -0,2 stig. Fyrir sunnan var miklu skrra en mjg kalt eigi a sur. Jnkuldamet voru sett mjg mrgum stum. H var yfir Grnlandi fyrstu fimm daga mnaarins og vindur milli norurs og austurs og hitinn var 6-7 stigi undir meallagi llu landinu. Nokkur snjkoma ea ljagangur var fyrir noran og austan en talsver sl suurlandi me nturfrostum, allt niur 4,5 stig ingvllum. a var reyndar mesta fura hva ltill snjr fylgdi essu kuldakasti. Jr var alhvt vast hvar einungis einn dag en reyndar rj daga Vopnafiri og vi Bakkafla. shrafl var fyrir norurlandi. ann 4. mldist nst lgsti hmarkshiti llu landinu nokkrum jndegi fr 1949 (samt . 10. 1973) 9,0 stig Mgils Kollafiri.

En mesta frosti mlist ekki endilega verstu jnhretunum sem mestur snjr fylgir. Hr verur sagt fr nokkrum rum vondum hretum ekki hafi fylgt eim metfrost.

Svipmesta kuldakasti var a sem skall afarantt 4. jn 1997 egar klnai noranlands tlf tmum fr vel yfir 20 stiga hita niur undir frostmark. Sagt var nokku fr essu kasti frslunni Hitabylgjur jnar sem hitabreytingin milli daga kringum 1400 m h sst kortum og hr fyrir nean eru fleiri kort af essum atburi. Fyrir noran gekk me ljum en sunnanlands ltti til og voru ar talsver nturfrost. Lgsti mealhiti slarhringsins Reykjavk jn, a.m.k. eftir 1935 og lklega miklu lengur mldist . 7. 1,7 stig. ann dag var fr hitinn ekki hrra en 4 stig borginni og lgmarki var -0,7, s lgsti jn san Veurstofan tk til starfa 1920. Minnir etta 3. jn 1890 egar hmarkshitinn Reykjavk var 3,5 stig en lgmarki -1,8. ͠Vestmannaeyjum mldist . 7. 1997 frost fyrsta skipti san 1890, -1,4 stig er etta reyndar mesta frost sem mlst hefur Eyjum jn fr upphafi mlinga 1878. Nsta morgun var jr alhvt sums staar suurlandsundirlendi, svo sem Lkjarbakka, Hellu og ykkvab. Og lka Neri-Hli sunnanveru Snfellsnesi. Um nttina var alhvtt Mrdal en s snjr var a mestu horfin kl. 9 a morgni egar venjan er a meta snjhulu veurstvum. hdegi ennan dag snjai Reykjavk tveggja stiga hita eins og sj m korti hr fyrir nean. Ekki hafi fest snj suurlandi jn san 1952. ann kalda jn mtti heita vetrarrki framan af fyrir noran og a morgni . 2 var snjdpt mld 2 cm Strhfa Vestmannaeyjum. ljagangur var um allt land. Um sama leyti komu jnkuldamet Hlum Hornafiri og Fagurhlsmri, -1,5 fyrri stanum, mlingar fr 1924, en -0,6 eim sari, lgmarksmlingar 1903-2008 me nokkurra ra hli.

Fyrsta jn ri 2000 var snjdpt 1 cm a morgni Kirkjubjarklaustri en hvergi annars staar nema Mrudal var snjr. Ekki hefur ur ea sar veri hvt jr jnmorgni Klaustri en hins vegar 31. ma 1936.

Mesta snjdpt slandi jn var mld hvorki meiri n minni en 96 cm . 1 ri 1995 Klfshamarskoti lafsfiri. Nst mest snjdpt var . 1. 1949 Siglunesi, 70 cm. bum tilvikum voru etta eftirstvar af eldri snjalgum.

ri 1992 kom leiinlegt Jnsmessuhret og snjai um allt norurland og jafnvel uppsveitum suurlands. Alhvtt var m.a. Skagafiri og Siglufiri. Meira a segja snjai efst Breiholti og rbjarhverfinu Reykjavk um blnttina s snjr hafi horfi fljtlega eftir a slin kom upp. Vi Skeisfossvirkjun Fljtum var snjdpt 14. cm . 24.

Miki hret kom . 9. ri 1986. Lg sem hafi veri milli slands og Noregs kom inn austurland og snjai norurlandi en l nu allt til suvesturlands. Nstu ntt var jr Reykjavk alhvt rj tma fr kl. 3 til 6. Eyvindar vi Egilsstai var snjdpt 7 cm klukkan nu . 10. Kuldinn essu hreti var kominn fr Kanadaeyjunum en ekki beint a noran.

Eitthvert frgasta jnhret sem um getur kom jhtardaginn ri 1959. Lg dpkai fyrir austan land . 16 og ollu mjg snrpu noranhlaupi, Um kvldi og 17. jn var noranstormur og hr um noranvert landi en slydda ea rigning austurlandi. Daginn eftir gekk veri niur. Fjrskaar uru allva fyrir noran og fuglar drpust unnvrpum. Skip og bta tk upp hfninni lafsvk og btur skk t af Siglufiri. Smabilanir uru fyrir noran vegna smastaura sem brotnuu. En gurlegasta tjni var egar varnargarur brast vi Sogi og feiknarmikill vatnsflaumur sem barst gegnum jargngin olli strtjni. Mest snjdpt landinu a morgni ess 17. var 20 cm Hlum Hjaltadal. etta var reyndar anna snjahreti essum mnui og hvtt var honum va Vestfjrum og austur um norurland allt a Dalatanga vi Seyisfjr.

ri 1951 kom miki hret dagana 11. og 12. jn og snjai fr austfjrum norur um land og allt suur Borgarfjr. Var jr alhvt va fyrir noran og Sumla Hvtrsu var alhvtt einn dag. a er eina skipti sem jr Borgarfiri veurst er alhvt jnmorgni fr v veurathuganir ar hfust ri 1924. En jn 1910 snjai Borgarfiri framan af jn, sast . 13.

Anna frgt snjakast kom jn ri 1946. ann 6. var strhr Siglufiri me hvassviri af noraustri og var ar kladjpur snjr. A Mlifelli Skagafiri var snjdpt 15 cm . 9, sem var hvtasunnudag. Fyrir austan land hafi veri einhver rosalegasta jnlg sem komi hefur og olli frviri hafinu. Hn olli hr noraustantt samth semvaryfir Grnlandi.

Fyrstu dagana jn 1943 voru kuldar miklir en urrviri. mldist mesta frost sem komi hefur jn Akureyri, -3,0 stig . 5. nokkrum rum stum, sem lengi hafa mlt, hefur heldur ekki ori kaldara jn: -5,5 stig Mifiri, -4,3 Skagafiri, -5,1 vi Mvatn, -5,3 thrai og -5,0 ingvllum.

ri 1932, sem var hlr jn egar upp var stai, komu tv alvarleg snjahret. ann 10.-11. hvtnai ofan a snj va noranlands og sunnanlands hvtnai fjll og svo seint sem . 27.-29. snjai va fyrir noran hvassviri svo hvtt var sums staar.

jn 1930 geri illviri af norri um allt land . 10.-11. Fuku yfir sund tjld ingvllum ar sem menn undirbjuggu Alingishtina og setti niur allmikinn snj noranlands svo fjrskai hlaust af. Sar mnuinum, . 26. kom anna norankast og snjai fjll og var krapahr bygg stku sta vestanlands en ekki festi ann snj.

a frga r 1918 komu hret jn bi um mijan mnuinn og lok hans.

ann fyrsta jn 1890 kom kaft hlaup um land allt me fannkomu og noranverum. Hndjpur snjr kom jafnvel vi sjinn norur- og austurlandi og f fennti afrttum. Hret etta st heila viku.

Kalda sumari 1882 voru hrmokur algengar fyrir noran fram sustu viku jn me fannkomu og vesturlandi hldust hrar fram mijan mnu. Frost voru vivarandi, jafnvel um hbjartan dag ar sem kaldast var.

Um mijan jn 1879 geri strhret og krknuu kindur jafnvel milli bja ti vi sj.

Sari hluta mnaarins ri 1874 voru kuldahret vi og vi fyrir vestan, noran og austan me snj niur bygg.

Harindi voru fram eftir sumri ri 1869 ingeyjarsslum og 12. jn kom hr svo f fennti.

suurlandi voru skaflar sums staar enn tnum byrjun jn harindari mikla 1859 og ekki var stungutt grum um Jnsmessu.

Eftir Jnsmessu ri 1853geri norankast miki noranlands og vestan me snj.

Noranhreti me kulda, sem hfst me ofsaveri og fannkomu ma 1851 linnti ekki fyrr en um mijan jn.

Svo illa vorai ri 1835 a hestum feramanna var gefi fur jafn veurslli sveit og Eyjafjllum fyrri hluta jn. Snjai fjll suurlandi framundir Jnsmessu og gengu frost til fjalla svo fatnaur feramanna strgaddai Hellisheii 17.-18. jn.

Hr mikla geri norurlandi 12. jn 1830 og var grasaflk a flja til bygga.

ri 1773 komu strfll eftir ing me snj og fjki svo l vi a ingmenn a noran yru ti fjllum. Hr ess st sex daga.

Fr enn fyrri ldum er lti um heimildir um kulda jn en er ess geti a fir komu til ings ri 1648 vegna mikillar frar og var hallri landinu.

ur en veurfar tk a hlna almennilega upp r 1920, en ur hafi hlna nokku fr v um 1890, var hafs svo algengur vi landi jn og raunar allt sumari ntjndu, tjndu og sautjndu ld a a verur steint upptali. Fylgdi snum oft kuldar miklir og hrar fyrir noran og austan.

Heimildir: Verttan; orvaldur Thoroddsen: rferi slandi sund r;Trausti Jnsson: Veur slandi 100 r, Morgunblai jn 1946.

Hr fyrir nean m sj slandskort fr hdegi nokkra eirra kldu jndaga sem minnst er og hloftkort fr v kringum 1400 m h ea 5000 m. eim sartldu m lka sj loftrsting vi sjvarml.

1952-06-02_12

Rrea00219520602

1959-06-17_12

Rrea00119590617

Rrea00219590618

1973-06-10_12

Rrea00219730611

Rrea00119730611

1975-06-01_12

1975-06-02_12

Rrea00219750602

1986-06-09_12

Rrea00119860610


Athugasemdir

1 Smmynd: Bumba

Rosalega er gaman a essari samantekt og frleg er hn lka. Me beztu kveju.

Bumba, 28.6.2008 kl. 19:12

 

Sigurður Þór Guðjónsson
Sigurður Þór Guðjónsson

Sigurður Þór Guðjónsson


Hér er skrifað sjálfum mér til dálítillar skemmtunar. Þetta er líka síða áhugamanns um veðurfar. Veðurefnið er í flokkunum Íslensk veðurmet og Veðurfar, að ógleymdum annála-bálkinum. Vek sérstaka athygli á EFNISYFIRLITI UM VEÐUR í flokkunum hér fyrir neðan, MÁNAÐARVÖTKUN VEÐURSVEÐUR UM ALLAN HEIM

 

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband