Hvađa fornrit

Um ţessa frétt vakna ýmsar spurningar.

Hvađ rannsókn eđa rannsóknir voru ţetta?

Hvađa fornrit er átt viđ? Mig minnir ađ ţađ séu tvćr stuttar frásagnir um veđurfar í Landnámu. Einhverjar fleiri í biskupasögum. En töluvert í fornannálum.

Íslendingasögur hafa marga undanfarna áratugi ekki veriđ taldar marktćkar heimildir um veđurfar. Ekki veit ég til ţess ađ frásagnir ţeirra um veđur hafi veriđ rannsakađar sérstaklega, hvađ ţá bornar saman viđ náttúrufarslega veđurvísa.


mbl.is Fornritin góđ heimild um veđur
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ég heyrđi utan af mér ađ síđbúnum yfirlesara Nature hafi ofbođiđ bulliđ í greininni um Íslendingasögurnar - en ţađ hafi veriđ of seint - greinin var komin í prentun. Sama heimild taldi greinina ţó góđa ađ öđru leyti. Ég hef ekki lesiđ hana ennţá.

Trausti Jónsson (IP-tala skráđ) 9.3.2010 kl. 23:26

2 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Síđbúinn yfirlesari NATURE. Hann vćri skemmtilegt ađ sjá. Greinilega skarpari en ţeir sem fyrstir fá.

Ţetta er eins og mörg önnur vitleysan, ţar sem (mestmegnis) bandarískir vísindamenn telja sig lćsa á íslenska menningarsögu. Fyrst verđa ţeir ađ lćra ađ lesa.

Eitthvađ segir mér, ađ ţessar niđurstöđur á skeljum, hafi áđur veriđ uppi á borđi.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 10.3.2010 kl. 00:48

3 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Og hér má lesa greinina

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 10.3.2010 kl. 09:38

4 Smámynd: Höskuldur Búi Jónsson

Ég las greinina og verđ ađ viđurkenna ađ ţekking mín á annálum og veđurfari í ţeim er ekki nógu gott til ađ dćma um hvort ţar sé bull eđa ekki. Hitt er annađ ađ ţetta er stórmerkileg rannsókn ein og sér - óháđ tengingu viđ fornannálana/fornritin.

Höskuldur Búi Jónsson, 10.3.2010 kl. 11:06

5 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Já.

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 10.3.2010 kl. 11:22

6 Smámynd: Ágúst H Bjarnason

Sćll Sigurđur.

Umfjöllun um rannsóknir á skeljum viđ Orkneyjar í The Times:


March 11, 2010

Weather eye: Orkney shells yield clues to ancient climate

http://www.timesonline.co.uk/tol/news/weather/article7056875.ece

div#related-article-links p a, div#related-article-links p a:visited { color:#06c; }

In about the 9th century the Vikings invaded Orkney, which became a colony of Norway until the islands were annexed by Scotland in 1472. The Vikings thrived on farming and fishing, but what was the climate like in those days?

On a sandy beach at Quoygrew on the island of Westray, Orkney, waves have scoured a bank and revealed a Viking rubbish tip of seashells from limpets, possibly used as bait by Viking fishermen between AD800 and AD1200. And those shells have yielded a fascinating archive of ancient climate.

Shellfish grow all year round, and each year of their growth shows up as very thin lines in their shells, giving their age. The temperature of each season can also be read from the proportions of two different forms of oxygen that were in the seas when the limpets were alive — cold seas are rich in one type of oxygen and warmer seas have more of the other type. And the Orkney shells taken from the 9th and 10th centuries show that sea temperatures, and hence the climate, were similar to today. However, detailed analysis revealed that summer temperatures were slightly warmer than today, and winter slightly cooler. Why the seasons were more exaggerated in Viking days is not clear, though.

In fact, the climate of modern Orkney and Shetland is remarkably mild all year round and has the smallest daily temperature range over the year in the UK. This is thanks to the mild waters of the North Atlantic Drift, the extension of the Gulf Stream, which keeps the islands warm in winter but cool in summer. That said, local people say that they have nine months of winter and three months of bad weather.

Ágúst H Bjarnason, 12.3.2010 kl. 06:40

7 Smámynd: Ágúst H Bjarnason

Sćll aftur Sigurđur

Bara ađ benda á umfjöllun hjá The Observatory ţar sem Dr David Whitehouse skrifar og Ísland kemur viđ sögu...

New technique shows Roman Warm Period Warmer than Present Day

Wednesday, 10 March 2010 23:39 Dr. David Whitehouse
 

 Ţar stendur á miđri síđunni eđa svo:

"... Oxygen isotope values for the two oldest bivalves in the study show a cold spell between 360 BC to 240 BC that has some of the coldest temperatures in the entire series of observations that stretch to about 1660 AD. Following this period it seems that temperatures increased rapidly such that temperatures from 230 BC are significantly higher. In fact a shell from 130 BC recorded the highest temperature in the entire 2,000-year dataset.

Between 230 BC and 40 AD there was a period of exceptional warmth in Iceland that was coincident with the Roman Warm Period in Europe that ran from 200 BC to 400 AD. This Icelandic shell data series suggests that the RWP had higher temperatures that those recorded in modern times.

By 410 AD there had been a return to cooler temperatures presaging the onset of a cold and wetter era called the Dark Ages Cold Period between 400 AD and 600 AD.

The subsequent warming trend in Iceland took place from 600 AD to 760 AD about a century before prolonged warming began in Europe than in the subsequent centuries led to the Medieval Warm Period that was about as warm as the Roman one.

Iceland was initially settled between 865 AD – 930 AD, and it is often assumed this happened when the climate was favorably warm for sea voyages and settlement. The reconstructed temperatures in this study suggest they were high just before Iceland’s initial settlement began but deteriorated shortly afterwards.

The study's findings suggest that details of climate recorded in Icelandic sagas are reasonably accurate.

In the 1000s the Icelandic “Book of Settlements” reports a famine so severe “men ate foxes and ravens” and “the old and helpless were killed and thrown over cliffs.” According to his shells, it was a difficult period with summer water temperatures peaking at only 5-6 degree C, down from as high as 7.5-9.5 degree C only 100 years earlier. ..."

Ágúst H Bjarnason, 12.3.2010 kl. 14:15

8 identicon

Sćll Sigurđur

 Hafđu bestu ţökk fyrir alla vinnuna viđ annálana, sem ég sá

á heimasíđu Veđurstofunnar.  

Hér eru tvćr örritgerđir um stađbundna vinda sem sagt er frá í Eglu og Laxdćlu.  Ţćr voru birtar í ráđstefnuriti ICAM sl. sumar (bls. 4-7:

http://www.pa.op.dlr.de/icam2009/extabs/ICAM2009-AnnMeteo44-OralPresentations.pdf

Haraldur Ólafsson (IP-tala skráđ) 14.3.2010 kl. 11:36

9 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Hér er hćgt ađ klikka beint á greinarnar sem Haraldur sendi.

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 14.3.2010 kl. 12:21

10 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Takk fyrir ţetta Haraldur! Alveg stórmerkilegt! Kannski eiga svo fleiri íslendingasögur eftir ađ fá uppreisn ćru en Egla og Laxdćla sem heimildir um veđurlag og veđurfar. Ekki er ólíklegt ađ ţar finnist ýmislegt fleira um veđurlag ef ađ vćri gáđ.

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 14.3.2010 kl. 12:27

11 Smámynd: Sigurbjörn Sveinsson

Ţetta er skemmtilegt viđfangsefni og frćđandi. Ég er orđinn tútinn af fróđleik um katabatic vinda, fallvinda eđa fjallvinda eđa hvađ menn vilja kalla ţá á íslensku.

Ţađ er ekki alveg borđleggjandi ađ höfundur Eglu lýsi hér hinu sérstaka fyrirbćri, sem vel er ţekkt í fjörđum Noregs sbr. grein Haraldar og félaga. Mér finnst ţađ ţó líklegra en ađ um einfalda áttarlýsingu sé ađ rćđa. Ţađ vćri forvitnilegt ađ finna samtímaheimildir í Noregi til samanburđar og svo er margt í málhefđ almennings í fjörđum Noregs ennţá ćvafornt.

Ég verđ ţó ađ gera athugasemd óskylda umrćđuefninu. Ólafur Ţórđarson hefur tćplega skrifađ Laxdćlu nema skv. fyrirsögn. Á Laxdćlu eru augljós merki konu. Etv. hefur amma hans, Guđný, sagt afkomendum sínum en ekki Ólafi. Ţau voru ekki samtíđa.     

Sigurbjörn Sveinsson, 16.3.2010 kl. 12:44

12 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Sigurđur, ţeir vitna í Ogilvie (tilvitnum 30), og m.a. í greinina í Acta Archaeologica, sem var skrifuđ í framhaldi af ţeim  fyrirlestri  sem Ogilvie hélt áriđ 1989 í Maine í Bandaríkjunum, sem ég gagnrýndi mjög. Ţetta eru ekki góđ vísindi. Heimildarýni náttúrufrćđinga er hér ekki upp á marga fiska.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 18.3.2010 kl. 07:32

14 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Menn verđa ađ gera sér grein fyrir aldri og ritunartíma heimilda. Í mörgum af ţeim greinum sem hér hafa veriđ nefndar og menn tengja í, er greinilegt ađ höfundarnir hafa ekki nennt ţví.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 18.3.2010 kl. 07:45

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband